Fukuoka mở màn cuộc đua vé dự Olympic 2028: Nhật Bản và bài toán 'ông kẹ' trên sân nhà

Tiếng bóng chuyền chạm đất ở nhà thi đấu Fukuoka vang lên, và tôi biết một cuộc đua marathon mới đã bắt đầu. Không phải marathon chạy bộ, mà là cuộc đua giành tấm vé đến Los Angeles 2028. Tôi, một cổ động viên 60 tuổi vẫn chạy được 100 mét sau bàn thắng, đã chứng kiến quá nhiều kỳ Asian Championship để không cảm nhận được sức nặng của giải đấu năm nay. Nhật Bản, đương kim vô địch, đội bóng số một châu Á trên bảng xếp hạng FIVB ở vị trí thứ sáu, sẽ bước vào giải đấu trên sân nhà với tư cách ứng viên số một. Nhưng câu chuyện không chỉ đơn giản là một đội bóng mạnh đá giải trên sân nhà.

Bối cảnh của giải đấu năm nay đặc biệt hơn nhiều so với các kỳ Asian Championship trước. Đây không chỉ là giải vô địch châu Á, mà còn là vòng loại World Cup, và quan trọng hơn, là điểm khởi đầu cho cuộc đua giành suất dự Olympic 2028. Với các đội tuyển châu Á, đây là cơ hội trực tiếp nhất để giành vé đến Los Angeles. Nhật Bản nằm ở bảng A cùng Bahrain, Oman và Australia – một bảng đấu mà về lý thuyết, họ hoàn toàn vượt trội. Nhưng bóng chuyền không bao giờ chấp nhận lý thuyết.

Nhìn vào bộ sưu tập thành tích của Nhật Bản, người ta phải thừa nhận sức mạnh của họ: 10 lần vô địch châu Á, 4 lần á quân, 4 lần hạng ba. Họ là đội bóng giàu thành tích nhất lịch sử giải đấu. Và họ là đội tuyển duy nhất của AVC từng giành huy chương vàng Olympic, tại Munich 2026. Trong ba kỳ Asian Championship gần nhất, họ đều có mặt trên bục vinh quang. Mùa giải này, họ về thứ tư tại Volleyball Nations League – một kết quả không tồi cho một đội bóng đang trong quá trình chuẩn bị cho mục tiêu lớn hơn.

Nhưng chính sự vượt trội đó lại đặt ra một câu hỏi khó chịu: liệu sự thống trị của Nhật Bản có làm giảm đi tính cạnh tranh của giải đấu? Khi một đội bóng quá mạnh so với phần còn lại, các trận đấu vòng bảng có thể trở nên nhàm chán và dễ đoán. Tôi nhớ những kỳ SEA Games, khi bóng chuyền nữ Việt Nam còn ở vị thế cửa dưới, chúng tôi vẫn viết về họ bằng cả trái tim. Còn bây giờ, khi Nhật Bản đứng ở vị thế cửa trên quá xa, liệu người hâm mộ có còn thấy hứng thú?

Điều khiến tôi thực sự quan tâm là cách Nhật Bản xử lý áp lực của sự kỳ vọng, chứ không phải chiến thuật họ sẽ trình diễn.

Ở tuổi 60, tôi đã học được rằng trong thể thao, điều nguy hiểm nhất không phải là đối thủ mạnh, mà là sự tự mãn. Nhật Bản có mọi lý do để tự tin: thứ hạng cao, lịch sử đối đầu áp đảo, sân nhà. Nhưng bóng chuyền là môn thể thao của những pha bóng chuyền, của sự tập trung từng điểm số. Australia từng vô địch châu Á năm 2026. Bahrain và Oman không phải là những đội bóng yếu. Nếu Nhật Bản chủ quan, họ hoàn toàn có thể bất ngờ vấp ngã.

Tôi đã chứng kiến quá nhiều 'ông kẹ' thất bại trên sân nhà trong sự nghiệp làm báo của mình. Chính vì vậy, tôi muốn nhìn vào cách Nhật Bản quản lý đội hình, cách họ xoay vòng cầu thủ trong các trận đấu vòng bảng, và cách họ giữ vững tinh thần khi đối mặt với những đối thủ chiếu dưới nhưng không hề e sợ.

VBTV sẽ phát sóng trực tiếp tất cả các trận đấu, điều này có ý nghĩa lớn với sự phát triển của bóng chuyền nam châu Á. Sự hiện diện của truyền thông là rất quan trọng, vì nó không chỉ mang lại doanh thu, mà còn tạo ra sự kết nối giữa người hâm mộ với các đội bóng. Thể thao nữ không cần phép màu, cần sự hiện diện – tôi từng nói vậy, và tôi tin điều đó cũng đúng với bóng chuyền nam châu Á.

Cuộc đua đến Los Angeles 2028 đã chính thức bắt đầu. Và dù kết quả có ra sao, tôi vẫn sẽ ngồi trước màn hình, ghi chép từng pha bóng, và cảm nhận nhịp đập của trái tim mình theo từng điểm số. Bởi vì với tôi, bóng chuyền không chỉ là một môn thể thao – đó là câu chuyện về con người, về khát vọng, và về những khoảnh khắc không thể nào quên. Và ở tuổi 60, tôi vẫn nghĩ mình là cô gái nhảy cẫng trên khán đài Lạch Tray năm nào.